SewinHiL

Windows vista sürüm özellikleri
Vista sürümler ve özellikleri
Vista, öncüllerinin hepsinden fazla sayıda sürüm çeşitiyle geliyor. Uzun aksesuar listesi sadece en pahalı sürümde standart. Sadece iki temel sürümle, Home Edition ve daha yetenekli (”pahalı” diye telaffuz ediliyor) olan Professional Edition varken, bunlar arasında karar vermek oldukça kolaydı. Şimdi ise Vista’nın 6 temel sürümü ve bunların “N”, “K”, 64/32 bit olanları gibi bir yığın sürümünü göreceksiniz.
Kurulum ve lisans sistemine göre, tüm sürümler tek ve aynı DVD içerisinde gelecek. Kurmak istediğiniz sürümü belirleyen, kurulum sırasında gireceğiniz ürün lisans numaraları. Böylece Home Basic lisansı aldıktan sonra, bunu Ultimate’a yükseltmek istediğinizde, yeni bir DVD yerine yeni bir lisans kodu almanız yeterli olacak. Korsan kopyacıların işini kolaylaştıracak gibi görünse de, aslında net bir farkı yok. “Köşedeki bilgisayarcı” zaten şu anda da Windows’un tüm sürümlerinin kopya CD’lerini satabiliyor.
Şimdi, illa ki Vista’ya geçmek isteyenler için, bu sürümlere kısaca bir gözatıp, dikkat edilmesi gereken noktalardan bahsedelim. Sürümlerin potansiyel kullanıcıları hakkında bir-iki söz söyleme imkanımız da olacak. Ülkemizde nasıl fiyatlandırılacağından henüz emin değiliz, yanlarında yazan fiyatları sadece sürümler arasındaki fiyat farklarını görmek için kullanın.
Windows Vista Starter (Fiyat belirtilmemiş)
Vista Starter, gelişmekte olan ülkeler pazarı için düşünülmüş bir ürün. ABD, Avrupa ve dünya bankası tarafından belli bir gelir düzeyinin üstünde ortalamaya sahip olduğu belirlenen pazarlara sürülmeyecek olan Vista Starter, korsan yazılımın yaygın olduğu bu pazarlara, diğerilerinden çok daha düşük fiyata sürülecek. Starter, aynı anda üçten fazla programın çalışmaması, ağ bağlantıları ve kullanılabilecek işlemci gibi kısıtlamalarla geliyor. İlginç olan bir nokta, Starter’ın 256 MB fiziksel bellek kısıtlamasını da içermesi. Üçten fazla program çalıştırmayacağı için bu yeterli görülmüş olmalı.
Starter kimin için mi? Kendimizi çok zorlarsak, eğitim kurumları için diyebiliriz belki. Ama bizce bunu bir kalemde geçin ve işletim sistemine daha çok benzeyen bir şeye bakın.
Windows Vista Home Basic (199 USD)
Vista Home Basic, Starter’ı saymazsak (ki saymayalım zaten) Vista’nın giriş seviyesi sürümü. Home Basic’in bir de “N” sürümü var. Tekelcilik suçlamaları ve alınan bazı kararlar sonucunda Microsoft’un Avrupa’da geçirdiği zor günler, Media Player gibi eksiklikleri olan “N” sürümleri çıkmasına neden oldu. N sürümü sadece Avrupa’da satışa sunulacak.
Home Basic, Windows XP Home Edition’un takipçisi olarak planlanmış. Aero kullanıcı arabirimini içermeyen sürümde, görev çubuğunda gerçek zamanlı pencere önizlemeleri gibi grafik güzellikler de yok. Sürüm en yüksek 8 GB bellek gibi donanım kısıtlamalarını da getiriyor.
Vista’nın Windows XP üzerine sadece görüntü değil, kod tabanı olarak da yenilikler getirdiğini ve -aynı XP çıktığında duyurulduğu gibi- şu ana kadar üretilen en güvenli Windows sürümü olacağı varsayımını kabul edersek, Home Basic’in, modern bir işletim sistemine sahip olmak isteyen giriş seviyesi kullanıcılar için olduğunu düşünebiliriz.
Diğer taraftan, modern işletim sistemi, sadece kod tabanına getirilen yeniliklerden ibaret değil. Bugün, kullanıcının bilgisayarıyla etkileşimi, hem bilgisayar başında geçirilen saatler açısından, hem de bu saatlerin verimliliği açısından oldukça önemli. Mac’ler ve Linux grafik arabirimlerinin sunduğu kolaylıkl/güzellik elemanları Home Basic’te bulunmuyor ve Home Premium ile arasında amazon.com fiyatlarına göre yaklaşık 40 USD fark var, bu fark, Premium’u tercih etmek için yeter de artar bile.
Home Basic’in diğer özelliklerini sıralarsak:
* User Account Control (UAC), Windows Defender gibi güvenlik bileşenleri.
* Windows ReadyDrive/ReadyBoost, SuperFetch gibi performans özellikleri
* 8 GB bellek ve 1 fiziksel işlemci desteği (Bellek miktarı 32 bit işlemcilerde 4 GB ile fiziksel olarak sınırlı)
* Gerçek zamanlı yedekleme ve yedekten geri getirme
* Internet Explorer 7(+), Windows Mail
* Windows Calendar, Contacts, Sidebar, Games Explorer
* Aynı anda 5′e kadar ağ bağlantısı
Bunların dışında, Windows Meeting Space ve Remote Desktop gibi özellikler kısıtlanmış; örneğin Remote Desktop sunucusu yok, sadece bir sunucuya bağlanmak için istemci var.
Windows Vista Home Premium (239 USD)
Windows Vista Home Premium’u, aksesuarlı Home Basic olarak adlandırabiliriz. Aero’yu kullanabildiğiniz en ufak sürüm de bu. Home Premium, Home Basic’in tüm özelliklerini taşıyor ve bunların üstüne yenilerini ekliyor, veya kısıtlamalarını kaldırıyor. Ek özelliklerden bazıları şunlar:
* 64 bit makineler için 16 GB bellek desteği ile 2 fiziksel işlemci
* Windows Media Center; WMC HDTV ve Xbox360 uyumluluğu
* Movie Maker, DVD Maker
* Tablet PC ve Touchscreen desteği, Windows SideShow
* Network Projector desteği
* 10′a kadar ağ bağlantı desteği
* Windows Aero kullanıcı arabirimi, gerçek zamanlı görev çubuğu önizlemeleri, Flip 3D
Bunlarla birlikte, Windows Meeting Space’teki sadece görüntüleme sınırlaması kaldırılmış, WMS tam işlevsellikle çalışıyor. Home Basic’te öne sürdüğümüz görüşlerle uyumlu olarak, Vista’ya geçmek isteyen ev kullanıcılarının bu sürümü alması uygun gözüküyor. Aradaki %20 civarında fiyat farkı için değer.
Windows Vista Business (299 USD)
Windows Vista Business, adından anlaşıldığı üzere işyerleri için düşünülmüş. Eğlence ve görüntü seçenekleri açısından Windows Vista Home Basic ile Home Premium arasında kalıyor; Basic’te olmayan üç boyutlu masaüstü etkilerine sahip olmakla birlikte, Home Premium’da bulunan Media Center, Movie Maker ve DVD Maker eksik. Ayrıca -yine her iki Home sürümünde bulunan- ebeveyn kontrolleri de iş ortamında kullanılacağı düşünülerek kaldırılmış.
Bunlar dışında kalan özellikleri, Windows Vista Home Premium’unkilere eklemek üzere sıralarsak:
* Kaldırılan bellek sınırlaması
* Windows Shadow Copy, şifrelemeli dosya sistemi (EFS), tam sistem yedeklemesi
* Internet Information Server
* Remote Desktop Server
Ayrıca Home sürümlerindeki sınırlı olarak varolan işlevlerin tamamının sınırlamaları yokedilmiş. Bu haliyle, pek çok iş ortamında kullanılmak üzere çıkan sürüm bu.
Windows Vista Enterprise (Sadece Volume Licensing)
Windows Vista Enterprise, sadece Volume Licensing ile sunulacak. Teknik olarak bir Business sürümü üzerine BitLocker gibi eklerin koyulması.
Windows Vista Ultimate (399 USD)
RC2 ile kurulan, dolayısıyla bizim incelemizde kullanılan Vista sürümü Ultimate Edition. Yukarıya çıkıp, diğer sürümlerde sıraladığımız özelliklerin hepsini alt alta yazın ve kenarları yuvarlatılmış siyah bir kutuya koyun. Ah, üstüne de Home Basic’in iki katı kadar bir fiyat etiketi yapıştırın!
Windows Vista: Değer mi?
Görünüm ve kullanım kolaylığı yönlerinden, Windows Vista, daha önce sistemiyle uğraşmak isteyen kullanıcıların üçüncü parti yazılımlarla sağlamaya çalıştığı geliştirmeleri ve yeni altyapısından faydalanarak daha fazlasını getiriyor. Bunu, Windows XP’ye alışık kullanıcıların alışkanlıklarını çok fazla değiştirmekten kaçınıyor. Bu geliştirmeler, Linux ve Mac OS grafik masaüstü ortamlarıyla karşılaştırıldığında devrim yaratacak bir şey içermiyor, ancak özellikle oyun ve ihtiyaç duydukları başka özelleşmiş uygulamalar için Windows kullanmak zorunda olan kullanıcılar için en sonunda “medeni” bir ortam sunuyor.
Büyük oranda değişen altyapı, Windows sunucu sürümlerinden aldığı katkılarla, yine bir “Şimdiye kadarki en güvenli Windows” izlenimi veriyor. Güvenlik yetenekleri yazıda bahsettiğimizden çok daha geniş ve bol miktarda yeni düşük seviye özellik içeriyor. Srücü altyapısı, bazı donanımlar için ilk etapta sorunlara gebe ama donanım -ve yazılım- üreticileri, sorunlu ürünleri Vista altında daha iyi çalıştırmak için hızlı davranacaklardır. Hatırlatmakta fayda var ki bunların kendilerini kanıtlamaları için zaman gerek.
Vista’nın önündeki engellerden birisi, Windows XP’nin başarısı. Eleştirilen pek çok yönüne karşın, Windows XP’nin masaüstündeki yaygınlığı birden fazla şekilde Vista’nın başarısını da etkileyecek, daha doğrusu muhtemelen geciktirecektir. Herşeyden önce herke donanımını ve yazılımını Windows XP için üretiyor. Bunlar, sorun çıkaranlar olsa da genellikle Vista altında çalışabiliyor veya kısa zamanda Vista ile ilgili sorunları aşacaklar. Ama zaten ihtiyaç duyduğunuz uygulama, sahip olduğunuz Windows XP altında çalışıyorsa, neden masrafa giresiniz ki? Bu anlamda Windows XP-Windows Vista geçişi, Windows 98-Windows XP geçişi gibi değil. Windows XP, o zamanlar bir önceki sürüme göre hemen belirgin olan özellikler içeriyordu. Özellikle ev kullanıcıları içinse Windows Vista, Windows XP’nin makyajlanmış halinin çok ötesinde algılanmayabilir.
Windows Vista’nın getirileri bir de fiyat ve donanım açlığı nedeniyle gölgeleniyor. Özellikle ek bellek ihtiyacı ile, Vista’ya geçiş maliyeti oldukça yüksek. Ülkemizde uygulanacak fiyat politikasına bağlı olarak, Windows XP’nin oturmuşluğunu da gözönünde bulundurup, oldukça yavaş bir geçiş bekleyebiliriz. Firmalar da gerekmedikçe böyle bir maliyete katlanmak istemeyeceklerdir. Bu geçiş sırasında bellek modül fiyatları da kıpırdanabilir.
Windows Vista aynı zamanda daha önceki Windows’larda olmayan kısıtlamalar da getiriyor. Yapılan değişiklikle lisans anlaşması biraz daha yumuşadı belki, ama başlı başına ayrı bir yazı konusu olabilecek başka kısıtlamalarla birlikte, bazı kişiler için yenilir yutulur cinsten değil. Bir örnek, dijital hak korumaları için destek içermeyen monitörlerde görüntü kalitesinin azaltılabilmesi. Film üreticileri bunu kullanmayla ilgili bir ipucu vermiyor ama en azından şu durumda ellerinde olacak, kullanmaya kalkarlarsa da para ödeyip satın aldığınız orijinal, yüksek kaliteli içeriği olduğu gibi izleyebilmek için bir de monitör almanız gerekebilecek.
Maliyet hesaplarına, sürümler arasındaki farkları da katmak gerekiyor. Windows Vista Home Basic çoğu kullanıcı açısından Vista’ya geçmeye değmez. Tüm özellikleri almak içinse Türkiye’nin gelir seviyesine göre ufak bir servet harcamak gerekiyor.